Akşit Göktürk

Akşit Göktürk
(1934 – 1988)

Türk dilbilimci, yazar, eleştirmen ve çevirmen.

Robinson Crusoe‘nun iki cildini de ilk kez tam metin olarak dilimize kazandırmıştır.

27 Aralık 1934’de Van’da dünyaya gelmiştir. İlk ve orta öğrenimini Antakya, Adana ve Van’da tamamlamıştır.

1958 yılından sonra Varlık, Yeni Dergi, Türk Dili, Yeni Ufuklar, Çağdaş Eleştiri gibi dergilerde inceleme yazıları ve çeviriler yayımlanmıştır.

1960’da İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi İngiliz Dili ve Edebiyatı Bölümü’nden mezun olmuştur.

İki yıl Erzurum Atatürk Üniversitesi’nde okutmanlık, 1963’te de mezun olduğu bölümde asistanlık yapmış, 1965’te doktorasını vermiştir.

1964-1965 yılları arasında Nottingham Üniversitesi’nde (İngiltere), 1970 yılında ve 1974-1976 yılları arasında Konstanz Üniversitesi’nde (Almanya) çalışmış, İsveç ve Almanya üniversitelerinde seminerler vermiştir.

Robinson Crusoe‘nun iki cildini de tam metin olarak ilk kez dilimize kazandırmış (1. cilt 1968’de, 2. cilt 1969’da), bu çalışmasıyla da 1969’da ‘Çeviri’ dalında Türk Dil Kurumu Edebiyat Ödülü‘ne layık görülmüştür.

1972’de doçent, 1978’de de profesör olmuş, 1981-1983 yılları arasında İstanbul Üniversitesi Yabancı Diller Bölümü’nde Müdürlük yapmıştır. 1975-1983 yılları arasında Türk Dil Kurumu Yönetim Kurulu üyeliği yapmış, birçok okulda seminerler vermiş, son olarak da Boğaziçi Üniversitesinde çeviribilim derslerine girmiştir.

26 Şubat 1988’de vefat etmiştir.

Çeviribilimin ülkemizdeki kurucularından olan Akşit, “çeviri sorunları ve eleştirisi, yazınsal iletişim, dil ve kültür ilişkisi, kurmaca kavramı, alımlama estetiği ve okuma edimi konularını irdelemiş”⁽³⁾, “eleştirilerinde dil çözümlemelerine ve üslup sorunlarına ağırlık vermiş” ⁽³⁾ ve “çeviribilimin ülkemizde nerdeyse öteki ülkelerle aynı zamanda bir bilim dalı olarak tanınmasına yol açmıştır.”⁽³⁾

Eserleri

• 1973 Ada, Edebiyatta Ada (Derleme, Sinan Yayınevi)
• 1973 Kralın Piresi En Güzel Dünya Masalları (Derleme, Koza Yayınevi)
• 1980 Okuma Uğraşı (İnceleme, Çağdaş Yayınları)
• 1986 Çeviri: Dillerin Dili (İnceleme, Çağdaş Yayınları)
• 1987 Çağdaş Düşünce, İpşiroğlu’ya Saygı (Sanat, Ada Yayınları) (Hıfzı Veldet Velidedeoğlu, Macit Gökberk, Özcan Köknel, Nazan İpşiroğlu, Tahsin Yücel, Bedia Akarsu, Şara Sayın, İonna Kuçuradi, Arslan Kaynardağ ve Zehra İprişoğlu ile birlikte)
• 1989 Sözün Ötesi (Deneme, İnkılap Yayınları)

Ayrıca Daniel Defoe, Thomas Stearns Eliot, Samuel Barclay Beckett, David Herbert Richards Lawrence, Friedrich Josef Dürrenmatt, John Connell, Emil Erich Kästner, Robert Louis Stevenson, Friedrich Wilhelm Foerster, Walter Arnold Kaufmann, Maksim Gorki, Juan Ramón Jiménez, Mark Twain (Samuel Langhorne Clemens), ve Francis Bacon gibi bir çok yazardan çevirileri bulunmaktadır.

Hazırlama: 24.08.2023
Son Güncelleme: 16.04.2026

Kaynaklar

1. Robinson Crusoe (Daniel Defoe, Çev. Akşit Göktürk, Yapı Kredi Yayınları, 2012)
2. “Akşit Göktürk” yapikrediyayinlari.com.tr (Erişim 18.02.2026)
3. “Akşit Göktürk” teis.yesevi.edu.tr (Erişim 18.02.2026)
4. “Akşit Göktürk” biyografya.com (Erişim 18.02.2026)

okuyorum