Akşit Göktürk

Akşit Göktürk
(1934 – 1988)

Türk dilbilimci, yazar, eleştirmen ve çevirmen.

27 Aralık 1934’de Van’da dünyaya gelmiştir.

İlk ve orta öğrenimini Antakya, Adana ve Van’da tamamlamış, 1960’da İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi İngiliz Dili ve Edebiyatı Bölümü’nden mezun olmuştur.

1958 yılından sonra Varlık, Yeni Dergi, Türk Dili, Yeni Ufuklar, Çağdaş Eleştiri gibi dergilerde inceleme yazıları ve çeviriler yayımlanmıştır.

“Eleştirilerinde dil çözümlemelerine ve üslup sorunlarına ağırlık verdi.” ⁽³⁾

“Türkiye’de çeviribilimin kurucuları arasında gösterilmiştir. Bu alanda uzmanlaşmasıyla beraber çeviri sorunları ve eleştirisi, yazınsal iletişim, dil ve kültür ilişkisi, kurmaca kavramı, alımlama estetiği ve okuma edimi konularını irdelemiş üzerine eserler kaleme almıştır.” ⁽³⁾

“Onun bilimsellikten ödün vermeyen bu yönü, uzun süre kimlik arayışı içerisinde bulunan çeviribilimin ülkemizde nerdeyse öteki ülkelerle aynı zamanda bir bilim dalı olarak tanınmasına yol açmıştır.” ⁽³⁾

İki yıl Erzurum Atatürk Üniversitesi’nde okutmanlık, 1963’te de mezun olduğu bölümde asistanlık yapmış, 1965’te doktorasını vermiştir.

1964-1965 yılları arasında Nottingham Üniversitesi’nde (İngiltere), 1970 yılında ve 1974-1976 yılları arasında Konstanz Üniversitesi’nde (Almanya) çalışmış, İsveç ve Almanya üniversitelerinde seminerler vermiştir.

1972’de doçent, 1978’de de profesör olmuş, 1981-1983 yılları arasında İstanbul Üniversitesi Yabancı Diller Bölümü’nde Müdürlük yapmıştır. 1975-1983 yılları arasında Türk Dil Kurumu Yönetim Kurulu üyeliği yapmış, birçok okulda seminerler vermiş, son olarak da Boğaziçi Üniversitesinde çeviribilim derslerine girmiştir.

26 Şubat 1988’de vefat etmiştir.

Ödülleri

• 1969 Robinson Crusoe‘nun Türkçedeki ilk tam çevirisiyle çeviri dalında Türk Dil Kurumu Edebiyat Ödülü.

Eserleri

• 1973 Ada, Edebiyatta Ada (Derleme, Sinan Yayınevi)
• 1973 Kralın Piresi En Güzel Dünya Masalları (Derleme, Koza Yayınevi)
• 1980 Okuma Uğraşı (İnceleme, Çağdaş Yayınları)
• 1986 Çeviri: Dillerin Dili (İnceleme, Çağdaş Yayınları)
• 1987 Çağdaş Düşünce, İpşiroğlu’ya Saygı (Sanat, Ada Yayınları) (Hıfzı Veldet Velidedeoğlu, Macit Gökberk, Özcan Köknel, Nazan İpşiroğlu, Tahsin Yücel, Bedia Akarsu, Şara Sayın, İonna Kuçuradi, Arslan Kaynardağ ve Zehra İprişoğlu ile birlikte)
• 1989 Sözün Ötesi (Deneme, İnkılap Yayınları)

Ayrıca Daniel Defoe, Thomas Stearns Eliot, Samuel Barclay Beckett, David Herbert Richards Lawrence, Friedrich Josef Dürrenmatt, John Connell, Emil Erich Kästner, Robert Louis Stevenson, Friedrich Wilhelm Foerster, Walter Arnold Kaufmann, Maksim Gorki, Juan Ramón Jiménez, Mark Twain (Samuel Langhorne Clemens), ve Francis Bacon gibi bir çok yazardan çevirileri bulunmaktadır.

Kaynaklar

1. Robinson Crusoe (Daniel Defoe, Çev. Akşit Göktürk, Yapı Kredi Yayınları, 2012)
2. “Akşit Göktürk” yapikrediyayinlari.com.tr (Erişim 18.02.2026)
3. “Akşit Göktürk” teis.yesevi.edu.tr (Erişim 18.02.2026)
4. “Akşit Göktürk” biyografya.com (Erişim 18.02.2026)

okuyorum