Pedro Calderón de la Barca
(1600-1681)
İspanyol oyun yazarı, şair ve rahip.
17 Ocak 1600 tarihinde soylu bir ailenin üçüncü çocuğu olarak Madrid’de doğmuştur. Otoriter bir yapıya sahip olan babası, onun rahip olmasını istediğinden önce 1605’te Valladolid’de bir okula başlatmış sonra da Cizvitlerin kolejine göndermiştir. 1608-1613 yılları arasında burada kapsamlı bir dil bilgisi, Latince, Yunanca ve teoloji eğitimi almıştır.
1610’da annesini, 1615’te de babasını kaybetmiş dayısı tarafından büyütülmüştür.
1619’da Salamanca Üniversitesi’nde din ve medeni hukuk eğitimini tamamlamış, bu yıllarda bir yandan da edebiyatla ilgilenmeye başlamıştır. Okuldan sonra kavgalar, kumar ve ekonomik sıkıntılarla dolu çalkantılı bir hayatı olmuş, bundan kurtulmak için orduya katılmış, 1623-1625 yılları arasında birçok askeri seferde yer almıştır.
İlk komedisi Amor, honor y poder, Galler Prensi Charles’ın ziyareti vesilesiyle Juan Acacio Bernal’ın topluluğu tarafından 1623’te sarayda sahnelenmiş, aynı yıl Judas Maccabeus ve birçok eseri seyirciyle buluşmuştur.
1625’te bazı eleştirmenlerce “İspanya’nın Macbeth’i” olarak adlandırılan trajedisi Palmira, Zenobia sahnelenmiştir.
1630’larda şiirsel yeteneğinden dolayı bir çok eleştirmenin övgüsünü kazanarak ünü giderek artmıştır. 1633’te ünlü İspanyol tarihçi ve profesör José Alcalá-Zamora y Queipo de Llano’nun ‘nun, giriş ve takdim önsözü (Prólogo) yazdığı ve burada “edebiyatımızdaki en heyecan verici savaş ve aşk trajedisi” olarak nitelediği Amar después de la muerte o El Tuzaní de la Alpujarra yayımlanmıştır.
Kral IV. Felipe’nin takdirini kazandıktan sonra saray için eserler kaleme almaya başlamış, dönemin ünlü tasarımcıları ve müzisyenleri ile çalışmaya başlamıştır. 1634’te Buen Retiro sarayının açılışında La vida es sueño (Hayat Bir Rüyadır) ilk kez sahnelenmiş, hemen ardında da saray tiyatrosunun yönetmenliğine getirilmiştir.
Tiyatro şirketlerinin kralları eğlendirdikleri La Zarzuela’da bulunan Égloga piscatoria’da 1657’de sahnelenen ve ‘ilk zarzuela’ olan El golfo de las sirenas ile İspanyol müzikal tiyatrosunu başlatmıştır. Tek perdelik şarkı ve müzikli eserlere bundan sonra ‘zarzuelas’ denilmiştir.
1636’da Kral tarafından Santiago Nişanı Şövalyesi unvanı ile onurlandırılmıştır.
1640’da katıldığı Katalan Ayrılık Savaşı’nda elinden yaralanmıştır. 1642’de emekli olmuş, kendini eserlerine vermiştir.
Ancak, Kraliçe Isabel de Borbón ve Prens Baltasar Carlos’un ölümlerinden sonra, tiyatroya karşı çıkan dini yapılarında da baskılarıyla komedi tiyatroları kapatılmaya başlanmış, 1644’ten itibaren de tiyatro gösterileri yapılmamıştır. Bu esnada İspanya’da yaşanan ekonomik krizin de etkisiyle sıkıntılar yaşamaya başladığı yıllarda1646’da bir oğlu olmuştur.
1649’da tiyatroların yeniden açılmasıyla yeniden eserleri sahnelenmeye başlamıştır. Bir yandan komediler yazmaya devam ederken, 1651’de rahipliğe başlamış, 1653’te de babasının yıllarca onun için arzuladığı Reyes Nuevos de Toledo papazlığını yapmıştır. Bu dönemlerde doğal yeteneğine, resim ve teolojik bilgilerini de katarak daha çok dini ayin dramaları olan ‘autos sacramentalesler’ kaleme almaya başlamıştır. Hükümdarlar ve dini festivaller için oyunlar bestelemeye devam etmiş, eserlerinde mitolojik temalara yönelmiştir.
1657’de oğlunun ölümü ve 1659’da imzalanan Pireneler Barışı eserlerinin eserlerinin yönünü dini/mitolojik konulara çevirmiş, saraydaki görevinden ayrılarak Madrid’de fahri papazlık yapmıştır.
1666’da da yeni kral II. Charles’ın başrahipliğini yapmıştır. Kralın ilk evliliği ve Karnaval Pazarı vesilesiyle şövalyelik kitaplarından esinlenerek son komedisi 1680’de Hado y divisa de Leonido y de Marfisa‘yı bestelemiş, 1681’de de son auto sacramental El cordero de Isaías‘ı yazmıştır.
25 Mayıs 1681’de ölmüş, cenazesi San Salvador kilisesindeki San José şapeline gömülmüş ve 159 yıl burada kalmıştır.
Lope de Vega ile birlikte İspanyol edebiyatında Altın Çağ olarak anılan dönemin iki dev oyun yazarı kabul edilmiş, dünyanın en üretken yazarlarından biri kabul edilen Vega’nın mirasını zirveye çıkarmış, İspanyol edebiyatına barok tiyatroyu getirmiş, ölümü ile Altın Çağ kapanmıştır.
Ölümünden sonra dahi onlarca oyuna ve operalara ilham vermiş La Barca, ölümünden hemen önce kendi yaptığı sayıma göre, 110 adet komedi ve 80 adet auto sacramental, loa, interlüd ve diğer küçük eserlerden oluşan oldukça zengin bir külliyatı bulunmaktadır. Mal varlığını, üyesi olduğu Madrid Rahipler Cemaati’ne, el yazmalarını ise sadık dostu San Miguel rahibi Juan Mateo y Lozano’ya miras bırakmıştır.
Eserleri
- 1623 Amor, honor y poder (Komedi)
- 1623 Judas Maccabeus (Alegori/Dini Oyun)
- 1625 Palmira, Zenobia (Drama)
- 1625 El astrólogo fingido (Komedi)
- 1625 Lances de amor y fortuna (Komedi)
- 1627 El purgatorio de San Patricio (Drama)
- 1627 La cisma de Ingalaterra (Drama)
- 1629 Casa con dos puertas, mala es de guardar (Komedi)
- 1629 El príncipe constante (Drama)
- 1629 La dama duende (Komedi, Madrit’te Kadınlar Geceleri Neden Koşar, Çev. Faruk Ersöz, Öteki Yayınevi, 1998)
- 1630 Peor está que estaba (Komedi)
- 1632 La cena del rey Baltasar (Alegori/Dini Oyun)
- 1633 Amar después de la muerte o El Tuzaní de la Alpujarra (Drama)
- 1634 El divino Orfeo (Alegori/Dini Oyun)
- 1634 El mayor monstruo del mundo (Drama)
- 1634 El veneno y la triaca (Alegori/Dini Oyun)
- 1634 La devoción de la cruz (Drama)
- 1634 La vida es sueño (Drama, Hayat Bir Rüyadır, Çev. Başar Sabuncu, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2011)
- 1635 A secreto agravio, secreta venganza (Drama)
- 1635 El gran mercado del mundo (Alegori/Dini Oyun)
- 1635 El gran teatro del mundo (Alegori/Dini Oyun)
- 1635 El mayor encanto, amor (Mitolojik ve Saray Oyunu)
- 1635 El médico de su honra (Drama)
- 1635 Mañanas de abril y mayo (Komedi)
- 1636 El escondido y la tapada (Komedi)
- 1636 Los tres mayores prodigios (Mitolojik ve Saray Oyunu)
- 1637 El galán fantasma (Komedi)
- 1637 El mágico prodigioso (Drama)
- 1637 No hay burlas con el amor (Komedi)
- 1639 Empeños de un acaso (Komedi)
- 1639 La desdicha de la voz (Komedi)
- 1640 El alcalde de Zalamea (Drama)
- 1640 No siempre lo peor es cierto (Komedi)
- 1642 El secreto a voces (Komedi)
- 1648 El jardín de Falerina (Mitolojik ve Saray Oyunu)
- 1648 El pintor de su deshonra (Drama)
- 1649 Guárdate de la agua mansa (Komedi)
- 1650 A Dios por razón de estado (Alegori/Dini Oyun)
- 1650 Dar tiempo al tiempo (Komedi)
- 1650 El año santo de Roma (Alegori/Dini Oyun)
- 1651 La aurora en Copacabana (Drama)
- 1652 Cada uno para sí (Komedi)
- 1653 El monstruo de los jardines (Mitolojik ve Saray Oyunu)
- 1653 Fortunas de Andrómeda y Perseo (Mitolojik ve Saray Oyunu)
- 1653 La hija del aire (Mitolojik ve Saray Oyunu)
- 1657 El golfo de las sirenas (Mitolojik ve Saray Oyunu)
- 1658 El laurel de Apolo (Mitolojik ve Saray Oyunu)
- 1659 La púrpura de la rosa (Mitolojik ve Saray Oyunu)
- 1660 Celos aun del aire matan (Mitolojik ve Saray Oyunu)
- 1660 El diablo mudo (Alegori/Dini Oyun)
- 1660 El lirio y la azucena (Alegori/Dini Oyun)
- 1661 Eco y Narciso (Mitolojik ve Saray Oyunu)
- 1661 El castillo de Lindabridis (Mitolojik ve Saray Oyunu)
- 1668 El gran príncipe de Fez (Drama)
- 1670 El verdadero dios Pan (Alegori/Dini Oyun)
- 1670 Fieras afemina amor (Mitolojik ve Saray Oyunu)
- 1670 La estatua de Prometeo (Mitolojik ve Saray Oyunu)
- 1670 La hidalguía de la Inmaculada (Alegori/Dini Oyun)
- 1673 La vida es sueño (Alegori/Dini Oyun, 1635 tarihli dramanın dini versiyonudur)
- 1674 La nave del mercader (Alegori/Dini Oyun)
- 1675 El nuevo hospicio de los pobres (Alegori/Dini Oyun)
- 1675 Las cadenas del demonio (Drama)
- 1680 Hado y divisa de Leonido y de Marfisa (Komedi)
- 1681 El cordero de Isaías (Alegori/Dini Oyun)
Yazılma tarihleri belirlenemeyen eserler:
- ¿Cuál es mayor perfección? (Komedi)
- Antes que todo es mi dama (Komedi)
- Apolo y Climene (Mitolojik ve Saray Oyunu)
- Dicha y desdicha del nombre (Komedi)
- El alcaide de sí mismo (Komedi)
- El desafío de Juan Rana (Kısa/Eğlencelik Oyun)
- El exento de la infamia (Drama)
- El pleito matrimonial del cuerpo y el alma (Alegori/Dini Oyun)
- El rastro por las mañanas (Kısa/Eğlencelik Oyun)
- El sacro Parnaso (Alegori/Dini Oyun)
- El taciturno (Kısa/Eğlencelik Oyun)
- Fineza contra fineza (Mitolojik ve Saray Oyunu)
- Fuego de Dios en el querer bien (Komedi)
- Hombre pobre todo es trazas (Komedi)
- La casa de los linajes (Kısa/Eğlencelik Oyun)
- La franchota (Kısa/Eğlencelik Oyun)
- La inmunidad del Sagrado (Alegori/Dini Oyun)
- La orden de Melquisedec (Alegori/Dini Oyun)
- La protestación de la fe (Alegori/Dini Oyun)
- La Virgen del Sagrario (Drama)
- Mística y real Babilonia (Alegori/Dini Oyun)
- Mujer, llora y vencerás (Komedi)
- Ni amor se libra de amor (Mitolojik ve Saray Oyunu)
- Sueños hay que verdad son (Alegori/Dini Oyun)
- Tambien hay duelo en las damas (Komedi)
Not: Toplamda 190 eseri bulunduğu bilgisi olmasına rağmen ulaşabilenler alınmıştır, liste yeni bilgilerle güncellenecektir.
Hazırlama: 07.10.2025
Son Güncelleme: 01.07.2026
Kaynaklar
- Hayat Bir Rüyadır (Çev. Başar Sabuncu, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2011)
- “Pedro Calderón de la Barca” es.wikipedia.org (Erişim: 01.07.2026)
- “Pedro Calderón de la Barca” en.wikipedia.org (Erişim: 01.07.2026)
- “Pedro Calderón de la Barca” tr.wikipedia.org (Erişim: 01.07.2026)
- “İspanyol edebiyatı” tr.wikipedia.org (Erişim: 01.07.2026)